Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Иртенпех ăша пĕр чĕптĕм апат ямарĕ Лида. Уроксем пĕтсенех общежити еннелле хыпаланса утрĕ. Вĕсем паян Тоньăпа пĕрле Лида çуралса ӳснĕ яла, Кивкаса, каяççĕ. Канаша каякан автобус тапранса тухасси тепĕр икĕ сехете яхăн анчах юлнă. Лидăн унччен туса ĕлкĕрмелли нумай-ха: ашшĕпе амăшĕ валли кăшт-кашт кучченеç туянмалла, общежитире пӳлĕме тирпейлесе хăвармалла тата ытти вак-тĕвек ĕçсем. Тоня килнĕ çĕре Лидăн йăлт хатĕр пулмалла. Тум пирки те шухăшламалла тата. Канаш станцийĕнче вĕсене Лидăн пулас мăшăрĕ — Саша — кĕтсе илмелле. Илемлĕ те капăр Тоня çумĕнче унăн та чипер пулас килет. Тоня сăпайлах мар пулни те паллă уншăн. Анчах мăн хулара пĕр шухăшлă туссене тупма ансатах мар çав. Театра, киносене çӳреме çумра хĕр-тус пур пулсан аванрах. Çавăнпа Лидăн Тоньăн туслăхне çухатас килмест. Хĕр-тантăшне йĕкĕчĕсене час-часах улăштарнине пĕлсен те нимĕн те шарламасть. Кану кунĕсене Лидăпа пĕрле ялта ирттерме кăмăл тунăшăн та пăшăрханмарĕ вăл. Саша ăна никампа та улăштармассине пĕтĕм чун-чĕрипе ĕненет.

— Ой, кая юлмарăм-и эп? — Лидăна шухăшĕсенчен вăратрĕ Тоня сасси.

— Çук, çук, анчах сан çинчен шухăшлаттăм-ха. Тепĕр вунпилĕк минутран тухатпăр.

Малалла

Сысна мар вăл — укçаллă,

Хурт пек кĕске туналлă.

Чуппийĕ йăпăр-йăпăр,

Уттийĕ кăпăр-кăпăр.

Инкек çитсен — çăмхаллă,

Ахаль чухне — ураллă.

Çĕлен унран пытанĕ,

Чикенлĕ ун сăхманĕ.

Тукмак ăна тытаймĕ,

Тилли те кап хыпаймĕ.

Йышпа-йышпа пурăнать,

Шĕвик! Шĕвик! шăхăрать,

Çич уйăх вăл çывăрать,

Юр ирĕлсен — вăранать.

Çырма-çатра хĕррине,

Пĕр-пĕр тӳпем тăррине,

Чавса тăвать йăвине —

Сăвăр теççĕ кайăкне.

Çумăр çăвĕ-çăвĕ-çăвĕ те — чарăнĕ.

Эс мана каллех килме çăмах парăн-и?

Ку ман чи телейлĕ талăк-шим?.. Çакă-и? —

Уйăх та, ухмахланса, вăрттăн çакăнĕ!

Чи телейлĕ кунăм-та… — темшĕн савăк эп:

Сан ятна та тĕрĕс мар, кутăн чĕнĕттĕм.

Тен, ку чи телейли мар — сисĕм талăкĕ,

Юрату керменĕ мар — ку ун çенĕкĕ?!

Куллунта чăнкăртатать хурлă савăнăç.

Калаçни юри сан, ирĕксĕр, тетĕн-и?

Малашне те йывăçсем çилсĕр авăнĕç,

Тен, хуман кăвайтăн та тухĕ тĕтĕмĕ.

Пӳрне витĕр пăхăп та —

шăппăн тунсăхлăп...

……………………

Çумăр çăвĕ-çăвĕ-çăвĕ — чарăнĕ…

Камсем пуян?.. Укçаллисем пуян-и?..

Пуян-и ылтăн унитазлисем?..

Апла пулсан, вĕсем ма нăйкăшаççĕ

«Çук ăраскал ку пурнăçра!» тесе?..

Камсем пуян?.. Тӳре-шара пуян-и?..

Тен, телейли те çук-тăр çак йышран?..

Тӳре-шаран — пайтах инкекĕ-терчĕ!

Çук канăçĕ пачах тӳре-шаран!..

Пуян — хисеплĕ, ирĕклĕ çынсем çеç!

Вĕсен пур сум, пур ăраскал вĕсен!

Вĕсем тин тухнă Хĕвел пек çиçеççĕ!

Ӳпкелемеççĕ шăпине вĕсем!

Вĕсен пур йăлт! Вĕсем чăнах телейлĕ!

Вĕсем пачах пĕлмеççĕ ăмсанма!

Юлашкине вĕсем çынпа пайлаççĕ,

Кун пек çынсен çук вăхăчĕ пуйма!..

Камсем пуян?..

Камсем пуян, чăнах та?..

07.10.21

Çуркунне çанталăк ултавлă тесе ахальтен каламан çав: хĕвелĕ çӳлтен хĕртсе пăхать пек те — нӳрĕк сывлăш, уçă çил этем сывлăхĕпе хăйне май хуçаланаççĕ. Аня та, ялти пек каласан — Анук, пуç ыратнипе те ӳслĕк ернипе виççĕмĕш эрне аран-аран уткаласа çӳрет. Çурхи кун чирлемелле-и-ха ĕнтĕ ун. Ĕçĕ те нумай. Хăйĕн пăрушкисене те тахçанах курман. «Эх, мĕнле пурăнаççĕ-ши ĕнтĕ вĕсем мансăр? Лена вăхăтра çитерсе-тасатса тăрать-ши?» — çак шухăш канăç памасть Анука. Амăшĕпе ашшĕ аварие лексе вилнĕ хыççăн вырнаçрĕ вăл фермăна ĕçлеме. Вăтам шкул пĕтерсен Шупашкарти ялхуçалăх академине вĕренме кĕнĕччĕ. Агроном специальноçне алла илсе тăван яла ĕçлеме таврăнас ĕмĕтлĕччĕ. Анчах кĕтмен çĕртен сиксе тухнă инкек ун пĕтĕм ĕмĕчĕсене татрĕ. Марина та виççĕмĕш класа çеç çӳрет-ха. Сап-сарă çӳçлĕ те хура куçлă йăмăкĕ — унăн пĕртен-пĕр савăнăçĕ. Паян та акă аппăшĕ тавра явăнать çеç. Килкартине, панулми йывăççи айне, уçăлса ларма пукан та илсе тухнă ун валли. Аппăшĕн вăрăм çӳçне тураса çивĕт тума юратать вăл.

— Аппаçăм, Анечка, ма чирлерĕн-ха эс? — чĕвĕлтетет Марина. — Эпир санпа вăрмана кăмпана кайнă пулăттăмăр. Ĕнер Гришăпа амăшĕ пĕр мăн чашăк ака кăмпи татса килнĕ. Мана та тутантарса пăхтарчĕç. Эх, тутлă та кăмпи! Чăх ашĕ пек Каникул та пĕтет кĕçех.

Малалла

Юрла-юрлах, ташла-ташлах пĕтетпĕр, —

Упрамасан Тăван Чĕлхемĕре.

Кула-кулах, шавла-шавлах пĕтетпĕр,

Текех пулмастпăр çакă тĕнчере.

Кама çак кирлĕ?.. Раççее, тен, кирлĕ?..

Çук, Раççее ку пĕртте кирлĕ мар!

Этемлĕхе, тен, çакă питĕ кирлĕ?..

Кирлех пулсассăн, калăр: мĕн тума?!

...Юрла-юрлах, ташла-ташлах пĕтетпĕр, —

Упрамасан Тăван Чĕлхемĕре.

Кула-кулах, шавла-шавлах пĕтетпĕр,

Текех пулмастпăр çакă тĕнчере.

11.11.21

Никам та пĕлмест:

Тӳпе — мĕн тĕслĕ.

Эп пурнăç çийĕн

Вĕçнĕ те вĕçнĕ...

Хĕвел анать те

Хĕвел тухать —

Эсĕ саваймăн

Ку тăрăха.

Элле, чĕлхесĕр —

Чĕнместĕн эс.

Эпĕ — туятăп!

Мĕншĕн илтес…

Эсĕ чĕлхесĕр —

Пур эсĕ, пур!!!

Ӳпкелешӳсĕр

Ӳкет пек юр…

Утравĕ мĕнле!

Мĕн пысăкăш тинĕс!

Вĕрмерĕ пуль çилĕ

Çыран еннелле.,,,

Марина! Çиллес

Вĕç-хĕрсĕр çак тинĕс.

Сассем вĕçсе килĕç,

Темерĕн-и эс?

Хальччен асапран

Сассем, тен, хăтарнă

Сассем, тен, хăварнă

Суран...)

Епле тилĕрет!

(Мĕн пысăкăш тинĕс! —

Мĕн пысăкăш çилĕ!) —

Лере... Лере...

Чĕнместĕн. Кала

кăмăла

май:

Аван, те, кунта,

куллунта —

чан!

Куçу — (шĕл-кăвар!) —

хăвăн мар,

ман!

Чĕнместĕн... Кала

кăмăла

май.

«Тута — чуптума,

Чӳк тума

мар…»