Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Пăрахут çурса йĕр турĕ

Куçкĕски пек Атăла.

Хыçалтан вара туп-тӳрĕ

Кăпăкланнă çул юлать.

Нихăçан та çухалмассăн

Шавласа çĕкленчĕ хум.

Çырана çитсе çапсассăн

Пĕтĕм вăйĕ пĕтрĕ ун.

Пăрахут куçран çĕтмерĕ —

Вăл хумхатнă шыв çинчен

Çĕтрĕ ун илемлĕ йĕрĕ,

Тăсăлмарĕ те инçе.

Мĕн тери телейччĕ йĕрĕм

Çакăн пек çухалмасан.

Юррăм пурăнтăрччĕ чĕрĕ,

Хам çĕре кĕрсен те ман.

Кăçал час килчĕ кĕтнĕ çĕркунне,

Алрель тĕлне çĕршыв юртан тасалче.

Хĕл ыйхинчен вăранчĕ Çĕр-анне,

Пире çĕн пурăнăç пама тамалчĕ.

Сăрт аякки ем-ешĕл курăкпа

Кавирь пек витĕнсе йăлт илемленчĕ.

Хĕвел пăртан тасалнă çут шывпа

Питне çуса пушшех паян хĕмленчĕ.

Сив Хĕл Мучи хăрарĕ хĕвелтен,

Çурçĕрелле тӳрех тарма пуçларĕ.

Мулкач хăтăлас тет кĕрĕкĕнчен,

Тарса каян Хĕл Мучине куçларĕ.

Чив-чив тесе, çерçи те сиккелет,

Паян апат та шырамасть вăл темшĕн.

Кашни чĕрчун, кашни этем пĕлет

Кама тав тумалла çурхи илемшĕн.

01.04.2007

Савăнăç парасшăн çутçанталăк,

Парнелесшĕн ырлăх та сипет.

Кирек хăш кĕтесĕнче те паллă —

Унăн çынсемпе пулас килет.

Хурăнсарăм йăпăрттăн хумханчĕ,

Ăвăслăх вылятрĕ капăрне.

Шыв юппи çинче шевле вылянчĕ,

Хăнтăр чăмрĕ кӳлĕ авăрне.

Сарă мăйăрпа сапасшăн шĕшкĕ,

Йĕкелпе пересшĕн ват юман.

...Пуçна тай та, ырă пиллĕн пĕшкĕн,

Тунката çине те ларса кан.

1978, юпа, 22.

Йĕпреç, Çăкалăх.

Тинкер-ха, тусăм, тимлĕрех —

Мĕнле ачаш çурхи çанталăк,

Асамлă кун хĕлхемĕнче

Хĕвелленет чечен тавралăх.

Тек шатăр сивĕ пулмасса

Сиссе вăраннă та — папкаллă,

Çунатлă, ирĕклĕ, таса

Капăрланать вăл ăш саламлăн.

Çурхи ака-суха çинче

Хресчен чунне çĕклетĕ шанчăк.

Мазутлă, вутлă ĕçсенче

Çынсеи те кăмăлĕ вылянчăк.

Курса уй-хирĕн ешĕлне

Этем хĕвел енне пуç тайнă:

Тĕнче чечекленçт тинех,

Тĕнче çут ĕмĕт евĕр лайăх!

...Тинкер-ха, тусăм, тимлĕрех —

Мĕнле чипер тăван тавралăх!

Тăван Çĕр-шыв хĕлхемĕпе

Хĕвелленет вĕт ĕçлĕ халăх.

1975, ака, 17

Пĕр пайлă комеди

Комедири çынсем:

Золов Леонид — 45 çулта, шабашник.

Марье — Золов арăмĕ, 40 çулта.

Золов Кури — Леонид ашшĕ, 75 çулта.

Кусарова Мархва — Марье амăшĕ, 74 çулта.

Бойков Михаил — бригадир, 45 çулта.

Филимонов — хуларан килнĕ, шеф.

Пĕрремĕш картина

Золов Леонид кил-çурчĕ, сĕтел, пукансем, чăлан. Ирхине, Леонид пуртă хăйрать, Марье яшка пĕçерет. Кури вутă çĕклесе кĕрет. Ун хыççăн Мархва кĕрет.

Кури. Эй-эй-эй, лӳшкĕнтерет те, лӳшкĕнтерет, капла тырă-пулă епле пухса кĕртĕç.

Мархва. Эрнипех çăвать, мĕн çылăха кĕтĕмĕр-ши?

Кури. Турă пĕлет, пăккине çухатнă пулмалла, юхтарать те юхтарать.

Марье. Тыр-пула мĕнле пуçтарса кĕртер, чăнах?

Золов. Яшку пиçет-и унта сан?

Марье (чăлантан тухса). Паранкине ятăм.

Кури. Каллех каяс тетĕн-и ĕнтĕ?

Золов. Каятăп.

Бойков кĕрет.

Малалла

Ирхине Атăл тăрăх килетĕп.

Шупашкар курăнмасть-и тесе,

Пăрахут сăмсине, айккине те

Эп тухатăп, пăхап тинкерсе.

Катара сирĕлен тĕтре витĕр

Шупашкар шуралать, çуталать.

Чун-чĕре çунатланчĕ-çке питĕ,

Ĕмĕтĕм туртăнать унталла.

Канлĕ ыйăхĕнчен вăратасшăн

Заводсем янратсан хулана,

Хам анне чĕннĕ евĕр йăвашшăн

Çавă çеç ачашлать хăлхана.

Эх, хуламçăм, мĕнле саламлам-ши!

— Эс вĕрентрĕн мана çамрăк чух,

Эс ӳстертĕн, çын турăн та, — саншăн

Тав тума та сăмах çитес çук.

Пăрахут çывхарать. Ак илтетпĕр,

Кĕр-кĕрлет те шавлать шур хула;

Çак шăв-шав хам анне сасси евĕр

Туйăнать те — ман кăмăл тулать.

Çуркунне хĕрсем вăййа тухмаççĕ,

Çухалать иккен чăваш йăли.

Ваттисем кăна вăййа манмаççĕ,

Асилӳ упраççĕ мăнуксем валли.

Çухалсах пырать çапла чăвашлăх,

Куляну хуплать чун-чĕрене;

Халăхра сӳнсе пырать хаваслăх,

Тунсăх хупăрлать чăваш çĕрне.

Ах, юратнă халăх, савнă халăх,

Ман мĕнле-ха пулăшас сана?

Эпĕ — юрăç.

Юрă савăнмалăх

Парнелес теп кашни кун сана.

Ах, тата мĕскер тăвас-ха манăн

Пулăшмашкăн савнă халăха?

Юррăмçăм, çĕн вăй тупса хаваслăн

Ертсе кай пире пуласлăха...

01.04.2007.

А.Н. Щукина

Тăван валли телей тĕнчи шырарăм,

Инçе-инçе ман тăсăлчĕ сукмак.

Сĕм вăрманта сукмакăма çухатрăм,

Тен, аташтарчĕ пулĕ сив амак.

Сукмакăма шыратăп та шыратăп,

Пĕччен сĕм вăрманта, ах, çăмăл мар.

Юлташ тупасчĕ тетĕп, сас паратăп,

Куратăп: эс пыратăн юнашар.

Санпа пĕрле кĕçех çĕн çул тупатпăр,

Сĕм вăрманта аташмăпăр эпир.

Телей тĕнчи патне кĕпер хыватпăр,

Пире кĕтсе илейтĕр çĕнĕ ир.

Санпа чухне инçе çул та кĕскелĕ,

Çив пĕлĕтсем хуплаймĕç хĕвеле.

Çĕн ĕмĕтпе ман пурнăçăм çĕнелĕ,

Атя-ха, тусăм, ирт-ха тĕпеле.

Пĕлетĕп: ламтайсем пире пилленĕ

Телей тĕнчийĕ шырама пĕрле.

Ан тив, ман çул çине инкек силленĕ,

Çĕнтерепĕр пур инкеке пĕрле.

31.03.2007.

Тӳп-тӳрĕ çул çӳлтен антарчĕ

Çап-çутă уйăх каçхине;

Ахах-мерчен тум тумлантарчĕ,

Пымашкăн чĕнчĕ хăй патне.

Çӳлте унта пурнать пике-хĕр,

Пĕлетĕп вăл пĕр-пĕчченне.

Эппин, эп çитĕп систермесĕр

Пикен çут-кĕмĕл керменне.

Тăван çĕре илсе эп килĕп

Çав тунсăхлă хĕр-пикене —

Сар каччăпа телей эп пиллĕп,

Тек тунсăх пусмĕ ун питне.

Ман шухăша пĕлсессĕн уйăх

Хывтарчĕ-илчĕ хăй тумне.

Манра хăварчĕ пысăк хуйăх,

Туртса илсе çап-çут çулне.

Пĕччен каллех çӳлте пике-хĕр,

Чĕнет мана çăлма хăйне.

Çунат тăвас пуль ним кĕтмесĕр

Вĕçсе çитмешкĕн ун патне.

31.03.2007

Пĕр пайлă мыскара

Вылякансем:

Хветĕр Улталайкин — суту-илӳ базинче ĕçлет.

Тося — унăн арăмĕ.

Зина — студентка.

Микулай Меликов — ялтан килнĕ каччă.

Мария Манилова — ниçта ĕçлеменскер, спекулянтка.

Ĕç Манилова Мария килĕнче пулса иртет.

Таса пӳлĕм, сетел, кравать, пукансем, Манилова карçинкка йăтса керет те ăна сетел çине лартать, унтан эрех. Ĕçме-çиме кăларать. Кĕсйинчен укçа кăларса шутлать. Пĕр черкке эрех тултарса ĕçет, кăлпасси хуçса хыпать. Алăка шаккани илтĕнсе каять.

Манилова укçине пытарать.

Манилова. Кам-ши ку?

Микулай. Эпĕ килте çук тесе, хуçи пур-çке. (Микулай пуçне алăкран никсе) Каçарăр...

Манилова. Сире кам кирлĕ?

Микулай. Зина çакăнта пурăнать-и?

Манилова. Кунта пурăнать, вара мĕн?

Микулай (хăрах урине алăк сулли урлă пусса). Аран тупрăм.

Манилова. Тупрăн пулĕ те, анчах килте çук-ха вăл. (Каллех çиме пуçлать.)

Малалла