Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Туй тăвать тулта тăман:

Тӳнкĕр-тункĕр, тăпăр-тапăр...

Кантăкран пăхса ларан,

Юр айне пытаннă пăлтăр.

Çил ачи — пуса каччи —

Шăхăрать канма пĕлмесĕр.

Вăл хăех иккен евчи,

Алăкран шаккать, кĕресшĕн...

Алхасать тулта тăман,

Сивĕпе терленчĕ кантăк.

Темшен шикленсе тăран,

Паçăрах-çке уçă алăк.

Эп кĕтмен хăна-им саншăн?

Мĕншĕн эс чĕнместĕн?

Кашни кун çунатăп камшăн —

Эс кăна пĕлместĕн!

Сан патна куллен килетĕп —

Эс тарăхатăн.

Чечексем те парнелетĕп —

Сиввĕн çеç пăхатăн.

Ан сывлаччĕ, тусăм, ассăн

Эп сана чĕнсессĕн.

Аллунтан çемçен тытсассăн,

Йăл! кулсамччĕ эсĕ.

Умăнта ман хуть пĕр чĕптĕм

Саншăн айăп пур-и?

Ăшшăнрах пăхсамччĕ ĕнтĕ —

Маншăн ку та юрĕ.

Савăнса çĕкленĕ кăмăл

Çепĕç калаçсассăн,

Пурнăçра утмашкăн çăмăл

Пулĕ юратсассăн.

Тусать тăман.

Асать çил-тăвăл.

Юрпа хупланнă хирĕ, тăвĕ.

Кашлать вăрман.

Çил тек кумать çырма-вар тăрăх,

Чăштăртатса ларать ват чăрăш.

Эс килтĕн тухрăн, ак, таçтан.

— Салам!.. Аван!.. —

Сăмах пуçартăн, —

Чылай çулсем... Тен виççĕ,тваттă? —

Сана курман.

Нумай-нумай шыв юхрĕ, ахăр,

Сана курмасăр, калаçмасăр.

— Ну-ну, аван!

— Салам! Аван!..

Чупса, пит тăрăх,

Пăлхантарать вĕри хĕм. Шăрăх!

Ну, эп — айван!

Ман чĕрере юратнă сăнă

Хальччен сыхланнă,

Юлнă. Тăнă.

Çук! Эп — манман.

— Аван! Салам!

Чунтан калатăп

Чĕрерине. Çук-çук, суймастăп.

Татах калам:

Эс — ман пĕрремĕш хĕмлĕ туйăм,

Анчах, çаплах пурнатпăр уйрăм.

Тыт ман алла.

— Салам!.. Аван!..

Аллу хыт шăннă...

Апла, сан пурнăç питĕ ăннă?

Пурнан аван?

Мĕн, калаçса кунта тăратпăр?

Ик еннелле каллех каятпăр...

Сыв пул! Ан ман!

Салам! Аван!

Хăш чух сана эп тĕлĕкре куратăп, —

Ытла илемлĕ манăн тĕлĕксем!

Шур юрпала пĕркеннĕ пахчара та

Ӳсеççĕ пек сап-сарă чечексем.

Çав пахчара çӳретпĕр пек, тăванăм,

Чечексене хуллен сире-сире,

Çанталăк лăпкă пек. Хĕвел те аннă.

Çур уйăх ярăнать пек тӳпере.

Ман аллăмра ача, — чап-чакăр куçлă,

«Атте» тесе туртать мана çӳçрен...

Ача куллийĕ — чи илемлĕ кулă —

Çав каçранпа тухмасть ман чĕререн.

Тĕлĕкри пек алла ача тытасчĕ,

Атте тесе вăл чĕнтĕрччĕ мана.

Анчах та мĕншĕн, тусăм, каласамччĕ

Эпир пĕрле-ха тĕлĕкре кăна?

Бухгалтер кабинетран тухрĕ. Унăн помощникĕ Петров хĕр-счетовод çине пăхса илчĕ те, бухгалтерăн пĕр вĕçĕ хĕрлĕ, тепĕр вĕçĕ кăвак кăранташне тытса, ыттисенчен ыйтрĕ:

— Çак кăранташ, сирĕн шухăшăрпа, мĕн пек?

— Мĕнле «мĕн пек»? Кăранташ кăранташах ĕнтĕ вăл...

— Ман шухăшпа, çак кăранташ пирĕн аслă бухгалтер пек. Службăра чухне аслă бухгалтер кăранташăн çак вĕçĕ пекех хĕрлĕ: тĕрĕслĕх çинчен калаçать, общество ĕçне тăвассинчен пăрăнмасть. Килте...

Вăл кăранташăн кăвак вĕçне кăтартрĕ:

— Килте кăранташăн çак вĕçĕ пек. Мункунта çăмарта хĕретнĕ, арăмĕпе ним сăлтавсăрах вăрçать, сыпма юратать.

Çав вăхăтра пӳлĕме кĕтмен çĕртен аслă бухгалтер тăврăнать.

— Мĕн çинчен сăмах çапса ларатăр? — ыйтрĕ вăл.

— Ак çак кăранташпа сирĕн çинчен калаçса илтĕмĕр, — терĕ помощникĕ, — эсир хăвăра хăвăр ним шеллемесĕр ĕçлетĕр тетĕп. Пирĕн учреждение килсе кĕнĕ чухне эсир кăранташăн çак вĕçĕ пекех хĕрлĕччĕ, халĕ хăвăра хăвăр шеллемесĕр ĕçленипе кăранташăн çак вĕçĕ пекех пулса кайрăр... Куç айĕсем кăвакарнă. Апла аван мар. Сывлăхшăн тăрăшас пулать. Отпуска каймалла.

Малалла

Юрату çинчен сăмах

Эп каласшăн: вăл — çăтмах

Çĕр çинчи кашни этемшĕн —

Çамрăксемшĕн, ваттисемшĕн.

Пĕрле чух вăл — ăшăтать,

Уйрăлсан — чуна шăнтать,

Вăй парать-çке ывăнсассăн —

Çын инçе çула тухсассăн.

Юрату — çырла тути,

Харкашу — йӳç армути.

Çырлине çеç пуçтарасчĕ,

Çăвара пĕрле хыпасчĕ.

Тăпăлтар армутине,

Çăлса тăк çине-çинех!

Çавăнтах выртса вăл юлтăр —

Юрату пылак çеç пултăр.

Çынсене ялан тату

Пурăнтартăр юрату.

Кашнинех çапла тĕлетĕп:

«Юрату ан сӳнтĕр!» — тетĕп.

Çутă уйăх пайăрки

Кĕчĕ кантăкран.

Ачашларĕ, ак, хайхи

Шăвăнса, пуçран.

Эп вăрантăм ыйхăран

Вăл сĕртĕнсенех.

Куçсене хупмасăрах,

Выртрăм ирчченех.

Уйăх çийĕнчи пикен

Пит хитре утти.

Шывпа авăннă пекех

Унăн кĕвенти.

Умĕнчи шăрçа пуххи

Ахахпа пĕрех.

Пуçĕ çийĕнчи тухйи

Шăнкăр турĕ пек.

Чăваш хĕрĕ йăл кулса

Уçлăхран пăхать.

Ун кулли, шерпет пулса,

Çĕр çине юхать.

Сана курмарăм эпĕ виçĕ çул :

Тĕнче касса таçта-таçта çӳрерĕм.

Хĕн-хур, нуша ман пулчĕ темĕн чуль.

Эп, ывăнса, сана курасчĕ, терĕм.

Çемçе те уçă кăмăллăччĕ эс

Юлашки хут тĕл пулнă чух санпа эп.

«Ман тусăм — эс», — тесе килет чĕнес

Халь ман сана. Çук пулĕ куншăн айăп?

Санпа тĕл пулнă хыççăн эп, анчах,

Йăнăшнине, чунпа туйса, хурлантăм.

Эп улшăннă пулсан, эс те çавах

Пĕр вырăнта тăманнине ăнлантăм.

Унчченхи пек мар халĕ сан куллу -

Куçна хĕссе аяккалла пăхатăн.

Ĕлĕкхи мар — сивелнĕ кăмăлу,

Хăвна та, ав, тӳрккессĕн эс тытатăн.

Помадăпа хĕрелнĕ тутусем,

Куç харшисем хура сăрпа варланнă.

Ман мĕн тăвас? Капланчĕç шухăшсем.

Ăнлантăм эп: малашлăх пирĕн ваннă.

Юлхавлăн юхан шыв юхать,

Сĕтĕрĕнсе кĕтӳç пушши пек

Кăмакари ăш çăкăр пек,

Хăпартланса хĕвел тухать.

Патрак — санпа тĕнче хушши.

Куç курăнми çӳхе çеç кантăк.

Шартлатсанах кĕтӳç пушши,

Унран тăрса юлас пек ванчăк...

Тĕнче, чăнах та-мĕн черчен.

Танлаштарсассăн фарфор савăт.

Çакна куран чӳречерен:

Хурланчăк çын е шутсăр савăк...

Юлхавлăн юхан шыв юхать,

Сĕтĕрĕнсе кĕтӳç пушши пек.

Иртни-пулни асра юлать:

«Асту!» — тесе сана калать пек.

— Сăра ĕçни арçынсене импотенци патне илсе çитерет, — ăнлантарать лекци вулакан нарколог-врач çынсене.

— Мĕн вăл импотенци? — ыйтаççĕ залран.

— Арçынсен ар органĕсем вăйсăрланнине пĕлтерет вăл.

— А-а-а-а! Çавăнпа пуль-ха пире арăмсем эрех-сăра ĕçнĕшĕн кулленех ятлаçаççĕ! — каллех илтĕнсе каять залран пĕр арçыннăн çинçешке сасси.