Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Кăнна Кушки... Ăна туран куратăн:

Çырмаллă ял; ял вĕçĕнче çаран.

Тахçан кунта иккен тăлăх-туратăн

Кĕтӳ кĕтсе вăл ӳснĕ ачаран.

Ун чух чăвашăн пурнăçĕ, кун-çулĕ

Хăй пӳрчĕсем пек пулнă-çке хура.

Юхтарнă халăх тарпала куççулĕ,

Пуççапнă ĕмĕр Пихампар турра.

Ун ăслă юррипе юмах-халапĕ

Усраннă теççĕ хăвăл ăшĕнче;

Шуйттан çырми те Пыллăх,

Кашкăр лапĕ

Итленĕ вĕсене сĕм каçсенче.

Ĕмĕтленни-çунни те иртнĕ кăлăх,

Çырса хумашкăн сас палли те çук...

Çакна йăлтах курса ăнланнă тăлăх

Çĕрсем-хирсем виçсе çӳренĕ чух.

Вăл çитĕ тенĕ яланах мăнтарăн

Ятне илтсе тăма саманара,

Ак Чĕмпĕр çулĕпе тусан тустарнă

Ун çăпаталлă ачисем вара.

Патша саманинче вăл тем те тӳснĕ,

Нумай вăл курнă хурапа шурра.

Вăл лартнă çимĕç тертлĕн шăтса ӳснĕ,

Пур халăхпа çĕр асапне кура.

Сĕм чăтлăх витĕр çĕнтерсе тухасшăн

Вăл парăнмасăр утнă çутталла.

Ăна хавхалантарнă Ленин ашшĕ —

Ĕмĕтсемпе, ăспа, кăмăлпала.

...Ту айĕнче ларать мухтавлă Кушкă.

Малалла

Мĕскер сунам-ши,

Мĕскер пиллем-ши,

Çуралнă кун ятпа сана?

Чечек ĕмрийĕ,

Шанчăк юррийĕ,

Саншăн пултăрах самана.

Телей те сывлăх,

Юрату — пурлăх

Упранччăр ĕмĕр тăнăçра.

Эп — санăн шанчăк,

Эс — манăн шăпчăк,

Тата мĕн кирлĕ пурнăçра.

Çывлăхĕ пултăр,

Юрату култăр,

Пурнăçĕ пытăр çеç ăнса.

Çуралнă кун вăл —

Телейлĕ кăмăл,

Телейĕ тăтăр тăкăнса!

Н.В. Ыдарай çыравçа

Ырса курман вут Ытарай,

Эсĕ маттур та пултарай!

Вăй-хал санра татах та пултăр,

Санпа вĕт-шакăр ырă куртăр!

М.Р. Федотов профессора

Ачам, ан макăр.

Пурнăç вăрăм, —

Тесе каланине астурăм.

Антун çуралса ӳснĕ ял таçтан инçетренех курăнса ларать. Унăн ячĕ те янăравлă — Йăмракасси. Çак ял ячĕ те мĕн авалтанах урамăн икĕ енĕпе лапсăркка йăмрасем кашласа ӳснинпех çыхăннă пулĕ. Антунсен килĕнче йăмраран асталанă катка пичкесем пайтах. Антунăн амăшĕ çак каткасемпе халĕ ĕлĕкхи евĕр пахча-çимěçсем тăварланă чухне усă курмасть. Анчах та вĕсене кăларса пăрахма е çунтарса яма та алли çĕкленмест унăн.

Марук аппа çамрăках мар пулин те, пурнăç таппипе пĕр тан пырать. Вăл пушă вăхăтра тĕрлĕ хаçат-журнал вулать. Халĕ хаçат-журналта темĕн çĕннине те пĕлме пулать. Марук аппан хаçатри юратнă кĕтесĕ — «Кивĕ япаласене çĕнелле усă курасси». Çакна пулах ĕнтĕ Марукăн пахчинче кивĕ катка пичкесем, лаша ураписем, шыв кĕвентепе витрисене йăтнă Нарспи те темĕнле асамлăх тĕнчине йыхăрать иртен-çӳрене.

Йăмра… Мĕнле асамлă йывăç вăл. Ăна юрăра та, сăвăра та, халап-юмахра та асăнмасăр хăвармаççĕ. Мĕн кăна ăсталамаççĕ-ши йамраран: катка пичке, сенĕк, кĕреçе аврисем, сĕтел-пукан тата ытти те.

Таврари ялта Йăмра Макарĕ пек ăста алăллă çын çук та пулĕ. Туй-çуй кĕрлет-и е ача пăтти, салтака ăсатмалла-и яш-кĕрĕме, пур çĕрте те Йăмра Макарĕ ăсталанă пичекепе сăра курки чи кирлĕ хатĕрсем пулнă. Пĕр пушă вахат та пулман Антун аслашшĕн. Вăл хайĕн ылтăн аллипе кашни çуртах йăмраран мĕн те пулин ăсталаса панă. Çавăнпах ăна Йăмра Макарĕ тесе чĕнме пуçланă.

Малалла

Вуннăра чăваш хаçачĕ,

Пирĕн «Канаш» вуннăра.

Улшăнмарĕ унăн ячĕ

Çулсем иртнĕ хушăра.

Вулакан — хаçат хăвачĕ, —

Чунпа çамрăк пулнăран.

Туслăхпа шанчăк кăвайчĕ

Ялкăшса çеç çуннăран.

Пилĕкçĕр ытла кăларăм

Тухрĕ чăвашсем валли.

Савăнать ентеш, сăнарăм,

Ку вăл — Малашлăх палли.

Вунă пин те виççĕр сакăр

Çыру сиртен илтĕмĕр.

Пĕри — «пăрăçлă», е — «сахăр»...

Тĕрлĕ хыпар пĕлтĕмĕр.

Турра щĕкĕр, Турра тавах,

Пурăнатпăр-ха пĕрмай.

Тĕп редакторăмăр çавах,

Вăл нихçан пулман сăрнай.

Малтанхи кунран ĕçлеççĕ

Тĕп бухгалтер, секретарь...

Вĕсенчен «çамрăкрах» теççĕ

Ырьята. Эп — хирĕç мар.

Ĕçтешсем патвар та хастăр,

Пурте аслă пĕлӳллĕ.

Вăй-хăват пирте ан чактăр,

Пĕрле ĕç те ӳсĕмлĕ.

Пирĕнпе, ав, кĕпĕрнаттăр,

Пире пулăшсах пырать.

Çавăнпа сатур та паттăр

Эпир, çын курса тăрать.

Паян юбилей, ентешĕм,

Малалла

Хурăн çитсăллă тавралăх,

Пурте шурă, юр пекех.

Çывăр, тĕлĕкри ачалăх,

Çывăр, ан вăран, текех.

Пăх-ха, кур-ха, хĕрпе каччă

Вальс ташлаççĕ иккĕн çеç.

Ах, илемлĕ, шăрăх, пăчă...

Шыв килсе ĕçтер, Чĕкеç!

Хурăнлăх — юмах çĕршывĕ,

Хурăнлăх — телей тĕнчи.

Сан çинчен кам юрă хывĕ?

Эпĕ — Хурăнлăх ачи!

(Çеçпĕл Мишши çуралнăранпа 100 çул çитнине халалласа)

Юбилей Сан, сăвăç, юбилей,

Кĕркунне, Çеçпĕлĕм, шăтса тухрăн.

Эс пурри поэзире телей,

Телейне çил-тăвăл витĕр пухрăн.

Юратма тата ĕмĕтленме,

Çирĕппĕн утма пире вĕрентрĕн.

Пуласлăха хыттăн ĕненме,

Сăвă тĕнчине Эсех çĕнетрĕн.

Ĕмрӳ ытла кĕске пулчĕ çав, —

Ахăр самана чунна чăмларĕ.

Усал тĕнче çуратрĕ çăхав,

Чир-чĕрĕ те тĕппипех кăкларĕ.

Эсĕ акнă тĕмĕ вăй илсе

Шăтса тухрĕ нимĕне пăхмасăр.

Сăвă-хайлавра чечекленсе

Ĕмĕр ешерет çеçке тăкмасăр.

Çĕнĕ Кун Ачи пулса паян

Харăссăн, пуç каçăртса утатпăр.

Чан сассийĕ янăрать ян-ян!

Сана çав сасра, поэт, туятпăр.

Сантăр Пикл ӳнерçе

Килтĕм. Куртăм. Хĕпĕртерĕм.

Аслă сан тĕнче кĕперĕ!

Куракан татах йышлантăр —

Паттăр та ăста эс, Сантăр!

2002, пуш, 11.

Пăва, Рункă ялĕ.

Ял урамне каç сĕмĕ çапнă ĕнтĕ. Кĕрхи ăшă çил вĕрет. Сарлака та çӳллĕ йăмрасем айĕнче пĕчĕк ачасем выляççĕ. Тăкăнса тулнă çулçăсенчен пысăк купасем тăваççĕ те вĕсем çине чупса пырса сикеççĕ. Эх, ахăраççĕ вара!

— Ванюш, эсĕ çак йăмра çине хăпарма пултаратăн-и? — ыйтрĕ Саша.

— Пултаратăп, паллах, мĕн, йывăр-им ку? Эсĕ хăв вара хăпарăн-и?

— Эпĕ ку йывăç çине пин хутчен та хăпарнă пуль, — мухтанать Саша.

— Халĕ хăпарса кăтарт, — ыйтрĕ Соня.

— Çук, паян хăпараймастăп-ха, ирхине сылтăм алла ыраттартăм, халĕ те тӳрленсе çитеймерĕ, — тет Саша.

— Ай-ай, Сашук, ан суй-ха, анчах выляса-ахăрса чупаттăнччĕ, нимĕн те ыратмастчĕ санăн, — кулчĕ Руслан.

— Эпĕ алла ирхине ыраттартăм, вăл кунĕпе ыратмарĕ, халĕ кăна хăй пирки аса илтерчĕ, — суйрĕ каллех Саша, пичĕ унăн хĕрелчĕ. Ачасем ахăлтатса кулса ячĕç.

— Эх, Сашук, суятăн, суйма та пĕлместĕн-çке, — каларĕ Руслан.

— Эпĕ суятăп-и?! — сиксе тăчĕ Саша. — Халех хăпарса каятăп йывăç çине! — кăшкăрчĕ вăл, унтан йăмра çине хăпарасшăн тапаçланма пуçларĕ, анчах чи аялти туратсем таран та алăпа çитеймерĕ.

Малалла