Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Оля Терентьевапа

Надежда Ильина ĕçтешĕмсене

Кăлтăр ик кăвакарчăн

Аслă çурт хĕррипе.

Çурт хĕрри кăвакарчĕ

Кăвак çут тĕррипе.

Икĕ кайăк çуначĕ

Вăр вĕçме хатĕрех.

Вĕçме хатĕр саманчĕ

Хăй вăл тепĕр тĕрек.

Вĕçсе кайĕ ик кайăк,

Вăхăт çитрĕ вĕçме!

...Вăхăт çитĕ те — кайăп.

Кайăп çăлтăр виçме.

Оля Терентьевапа

Надежда Ильина ĕçтешĕмсене

Раштав сивви ку нарăсра

Çиллес шатăртатать.

Ик хĕрача пĕр харăсах

Вĕçсе-чупса пырать.

Ăçта васкатăр, пикесем,

Ăçта мĕнле пушар?

Кама çăласшăн пикенсех,

Пуласшăн юнашар?

Çунать-и хамăрăн хула,

Кама тăшман тыллать?

Космодемьянская майлах

Каятăр вĕт тыла!

Мускав шыва путать иккен

Синкер хуплать чуна

Пshатăп эпĕ те, хĕрсем,

Путсан — малтан путам!

Тĕпчев институтĕнчи

ентешĕме Валентина Харитоновăна

Пуç кашлать, хĕсет ăшра,

Каптăрми! Мĕн пулнă теп.

Ак каллех сыватăшра

Хăйранса выртатăп эп!

Тап-таса та çап çутах,

Калаçма хăват та çук.

...Чĕç тума тытса утап

Ыттисем курман пек чух.

Ачашлаççĕ йĕпчĕкпе

Алăран та каçакран,

Сĕтекне кĕленчепе

Тумлатаççĕ пăрăхран.

Вальă-Альăсем кунта

Шурă тумлă та маттур.

Укçапа телей сунсан

Шеллесе илни те пур.

Ик Йăван, пĕр Михаля

Каллĕ-маллĕ уткалать.

— Во, кунта Пари а ля! —

Тет те мат хушса калать.

Тавлашаймăн вĕсемпе.

— Тут тебе не институт!

Туртса çапĕç те йĕмпе,

Тăрса юлăн çара кут.

Чирлисен апат лапкки

Сарлака та, вăрăм та.

Кĕркури Çеруш Валькки

Пăшт ларать мал вырăнта.

Тухтăр, тухтăр, шураппа

Туллиех сыватăшра.

Малалла

Литературăри тăвана —

Мĕтри Юмана асăнса.

(Автор).

1.

Эп сан çинчен ача чухнех илтсеччĕ.

Пĕррехинче «Савăт ачи Микул» —

Турпас пек кĕнеке алла лексеччĕ, —

Мĕтри Юман куçарнă, пĕлнĕ пул!

Мĕскер çинчен сăмахĕ — халĕ маннă,

Ун чух чăваш кĕнекине курсан

Ăна эп çĕрĕ-çĕрĕпе чăмланă, —

Тăван чĕлхе — тĕлĕнмелле асам.

Чĕлхи вара тăлмачăн питĕ çывăх,

Çу сĕрнĕ тейĕн — чăн чăваш чĕлхи.

«Кам пулчĕ çавă? Пĕлмесессĕн çылăх», —

Тесе шута каяттăм эп хайхи.

Анчах хуравĕ çук. Ăна шырарăм

Журнал тĕркисенче тупас тесе.

Çыраççĕ-мĕн пăтранчăклă та вăрăм —

«Тăшман», «националист» тата «эсер».

Ярлăкусем чылай, кашни хăрушă,

Йĕп пек чикеççĕ çамрăк ăрăва.

Кумса çӳренĕ пичетре пĕр хушă

Тиркенĕ чух калавпала сăвва.

Ача-пăча шухăланма пăхсассăн,

Ăна милиципе хăратнă пек,

Малалла

Ытла та кăсăклă иртеççĕ кунсем: мĕнле те пулин камит сиксе тухатех.

Акă, тĕслĕхрен, паян ĕçрен килтĕм те алăк умĕнче кушак ларнине асăрхарăм. Çав тери ыйтуллăн пăхать куçран Мурка. Çиесси килет пулĕ-ха. Çиччас, хаклăскерĕм, сана пулă çитерĕп... Ĕнер кăна ятарласа шăнтнă пулă туяннăччĕ. Васкасах холодильник алăкне уçатăп.

Ак, тамаша... Пĕр пулă та çук. Ара, ăçта кайса кĕнĕ? Мĕнле холодильник пулчĕ ку? Нимĕн те тăмасть унта: йăлтах — шăмми-шаккипех — ирĕлсе каять.

Апат-çимĕç ăçта кайса кĕнине кăштах чухлакалатăп-ха...

Икĕ ураллă кушак аçин — Михалян — ĕçĕ ку. Гороскоппа та кушак çулĕнче çуралнă та... Чăн-чăн кушак аçиех çав. Ара, кунĕпех диван çинче хуп турттарать, ниçта та ĕçлемест. Каçхине вара кухньăна «сунара» тухать.

Упăшка çинчен пырать-ха сăмахăм. Мăшăр тени тĕрĕсех те мар-ха та... Экс-упăшка теççĕ-и вырăссем? Унпа уйрăлнăранпа 15 çул та иртсе кайрĕ ĕнтĕ.

Виçĕ хутчен те авланса пăхрĕ, çапах та ман патах таврăнать. Эпĕ çав тери лайăх-ши е ытти хĕрарăмсем хаклама пĕлмеççĕ-ши ăна?

Эй, тата... Çав киревсĕр кахал Михаля çинчен калаçса çăвар тутине те сая ярас килмест-ха манăн.

Малалла

Пилеш юрпа витсе сӳнтерчĕ

Талккиш вут хыпнă кăкăрне.

Ман чӳрече умне ӳкерчĕ

Юнпа тĕрленĕ тутăрне.

Çулçи ӳксен çырли те ӳкĕ,

Тумлам вĕçне те пăр шăнать.

Çанталăкăн пур хăйĕн чӳкĕ,

Пурах вăл ĕнтĕ манăн та.

Чаллă — çул çинчи хула,

Чаллăра шерпет çăра

Чаллăсен хăйсен сăра,

Чаллăра урам таса!

Типпĕнех калаçăр-а

Пур-çука та мухтаса?

...Чаллă пит аван хула,

Чаллăра куç-пуç ула!

2000.

Хветерккерен (Пушкăртстан) таврăннă май.

Ни çуркунне, ни çулла,

Ни урапа, ни çуна...

Утаймасар пĕр çулпа

Çунтартăмăр-çке чуна!

Ай-яй-я-я-я-ай-я-я!

1959,

«Çуллахи» кафе.

Шупашкар çăкисем, Шупашкар çакисем —

Хамăр çамрăк чухне юратса лартнисем!

Йăрăс пӳллĕ эсир, ӳснĕ çӳллĕ эсир:

Ытараймăи пăхса халь сире каç та ир.

Ешĕл тумлă çыран, симĕс пурçăн çаран

Атăлпа пынă чух курăнать аякран;

Курăнаççĕ çуртсем, тăвалла урамсем —

Ку вăл пирĕн хула, асăмри тусăмсем!

Пăрахут кăшкăртать, вăрмана ян ярать,

Ăна хирĕç сăртран пăравус сас парать.

Ĕçлеме заводсем, вĕренме шкулĕсем,

Уçăлма сачĕсем, юратма хĕрĕсем...

Атăла пĕвесен, йăлăма шыв илсен,

Сарлака кукăрсем хумсемпе чӳхенсен,

Тусăм, кил хăнана, пĕрле тмнĕс курма,

Урамран урама ишсе каç юрлама.

Ай, тăван Шупашкар! Эс тинех чухăн мар,

Сан ятна мухтаса уççăн юрă юрлар.

Савăнса итпĕрсем, пирĕн çывăх туссем.

Шупашкар çăкисем, Шупашкар çăкисем!

Каникулра атте патне Шупашкара килтĕм. Вăл ирех ĕçе каять. Кăнтăр апатне киле таврăнать. Атте килнĕ çĕре манăн мĕн те пулин пĕçермелле. Ку ĕç маншăн йывăрах мар-ха. Мĕн пĕчĕкренех эпĕ аттепе анне ĕçрен таврăннă çĕре тĕрлĕ апат хатĕрлеме вĕреннĕ. Уйрăмах яшка пĕçерме юрататăп. Атте те, ав, чăваш хырăмĕ яшка çимесĕр лăпланмасть тет.

Яшка пĕçересси темех мар темелле. Ашĕ анчах çителĕклĕ пултăр. Анне калашле, шăна çăвĕпе яшка тути кĕрес çук. Çавна эпĕ саккăрта чухнех питĕ лайăх ăнкартăм. Çĕрулми е купăста, кăшман е кишĕр, серте е пултăран, кĕрпе е пăрçа яшки — пурте кăна техĕмлĕ пулать. Аш яшки вара вăй парать.

Атте стройкăра ĕçлет. Унта ĕçлеме самаях вăй кирлĕ. Çавăнпа эпĕ ашне хĕрхенместĕп. Аттене питĕ вăйлă пултарас килет-çке.

Яшкине плита çинче пĕçермелле. Плитине вутăпа хутмалла. Вăл Анук аппа тивĕçĕ. Эпĕ ăна вутă йăтса паратăп. Вăл мана яшка кастрюльне плита çинче чи хĕрӳллĕ вырăна лартма пулăшать.

Кăнтăр апачĕ çитеспеле ĕне ашĕпе йӳçĕтнĕ купăстаран яшка пĕçертĕм. Апачĕ питĕ аван пиçрĕ. Тути те техĕмлĕ. Анук аппана та килĕшнĕ. «Лайăх повар эсĕ», — терĕ.

Малалла